İzmir Dergisi, 8 terabytelık Dünyanın en büyük İzmir Arşivi

Atatürk Müzesi

87 yıl önceki gibi

1862 yılından bu yana Kordon’u süsleyen tarihi konaktaki Atatürk Müzesi, tarih yolculuğuna çıkarıyor ziyaretçilerini

1941 yılından bu yana Atatürk Müzesi olarak kullanılan binanın geçmişi 1862 yılına uzanıyor. Halı tüccarı Takfor Spartalı tarafından ev olarak yaptırılan ancak 1922’de sahibi tarafından terk edilen ev, İzmir’e giren Türk ordusu tarafından karargah olarak da kullanıldı.

Ulu Önder Atatürk’ün Kordon’da yer alan tarihi konakta ilk kalışı, 1923’te toplanan İzmir İktisat Kongresi için oldu. Atatürk, toplantılarını ve özel çalışmalarını bu evde yürüttü. Kongre bitiminde Karargâh bu binadan taşındı ve hazine binayı Naim Bey’e otel olarak kullanmak üzere kiralandı. 1941 yılından bu yana Atatürk Müzesi olarak kullanılan binanın geçmişi 1862 yılına uzanıyor. Halı tüccarı Takfor Spartalı tarafından ev olarak yaptırılan ancak 1922’de sahibi tarafından terk edilen ev, İzmir’e giren Türk ordusu tarafından karargah olarak da kullanıldı.

Ulu Önder Atatürk’ün Kordon’da yer alan tarihi konakta ilk kalışı, 1923’te toplanan İzmir İktisat Kongresi için oldu. Atatürk, toplantılarını ve özel çalışmalarını bu evde yürüttü. Kongre bitiminde Karargâh bu binadan taşındı ve hazine binayı Naim Bey’e otel olarak kullanmak üzere kiralandı.

13 Ekim 1926’da bina İzmir Belediyesi tarafından satın alınarak ve bazı yeni eşyalar da konularak Atatürk’e hediye edildi. 1930–1934 yılları arasında İzmir’e beş kez gelen Atatürk, hep bu evde kaldı. 10 Kasım 1938’de Atatürk’ün vefatından sonra ev, kız kardeşi Makbule Baysan’a veraset yolu ile intikal etti. 25 Eylül 1940’da İzmir Belediyesi binayı müze yapmak üzere kamulaşt ırdı.

Atatürk’ün İzmir’e gelişinin 19. yılına rastlayan 11 Eylül 1941 tarihinde müze törenle halka açıldı. 5 Ekim 1962 tarihinden itibaren müze “Atatürk İl Halk Kütüphanesi ve İzmir Şehri Atatürk Müzesi” adını aldı. 28 Aralık 1972’de Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı’nın talimatıyla binanın mülkiyeti Maliye Bakanlığı kanalıyla İzmir Arkeoloji Müzesi’ne verildi.

Restore edilerek 29 Ekim 1978’de törenle “Atatürk ve Etnografya Müzesi” olarak ziyarete açıldı. Müzedeki etnografik eserlerin 1988’de açılan yeni Etnografya Müzesi’ne taşınmasıyla bugün “Atatürk Müzesi” olarak ziyaret ediliyor.

2002 yılında Kültür Bakanlığı tarafından restore edilen bina, Osmanlı ve Levanten mimarisi karışımından meydana gelen neoklasik tarzda bir yapıdır. Bodrum, zemin, birinci kat ve çatı katından oluşuyor. Dikdörtgen planlı, arka cephesi revaklı, avlulu 852 metrekarelik bir alanı kaplayan taştan kâgir bir binadır. Ön cephede, birinci katta cumbası vardır.

Bugün sadece Atatürk’ün kullanım alanlarını içeren birinci kat müze olarak ziyaretçilere açılmış durumda. Atatürk Müzesi’nin girişinde konukları bir Uşak halısı, sağ ve sol nişlerde mermer heykeller, büyük kristal bir ayna ve tam karşıda yer alan Atatürk büstü karşılıyor.

Kemerli kapısından girildikten sonra, derinlemesine uzanan bir salonda merdiven altında Atatürk’ün İzmir’e geldiğinde bindiği kayık sergileniyor. Binanın üst katına iki tarafı mermer bir merdivenle çıkılıyor. Görkemli salon takımlarının ilk günkü gibi korunduğu girişte, Atatürk’ün fotoğrafları, konsol ve büyük boy aynalar, heykeller, tablolar ve Isparta ve Uşak halıları, vestiyer, bronz döküm saat salonu süslüyor. Üst katta ise geniş bir salon, denize bakan bir balkon ve balkon odası, iki yanda iki geniş oda bulunuyor. Odaların batı menşeli bronz, dökme heykeller, vazolar, yağlı boya tablolarla dekore edildiği binada yerleri Isparta ve Uşak halıları süslüyor.

Atatürk’ün İzmir’e gelişlerinde kaldığı konakta, yatak odası güneydeki tarafta yer alıyor. Yatak odasında maun karyola, iki komodin, iki kadife koltuk, bir kanepe, bir şezlong, bir markiz, üç dolap bulunuyor. Yatak odaları günün modasından izler taşıyor.

Yatak odasının dışında Atatürk’ün ülkenin kurtuluşu adına verdiği önemli kararları aldığı çalışma odası, misafir yatak odası, berber odası, bekleme-kabul odası, kütüphane, yemek odası ve banyo müzenin dikkat çeken bölümlerinden.

408 tane Fransızca (1840 -1913) aylık ansiklopedinin dizildiği kütüphanede, toplantı masasının etrafında 10 adet küçük boy maun sandalye yer alıyor. Sandalyelerin arkalıklarında çini plakalar üzerinde Shakespeare’in eserlerinden sahneler canlandırılmış. Çalışma odasında ise meşe kaplama çalışma masası ve onun üzerinde Atatürk’ün kullandığı yazı takımı sergileniyor.

Adres: Atatürk Cad. No: 24 Alsancak / İzmir Tel: (232) 421 70 26

DERGİ ARŞİVİNDEN